دومین نشست مدیران گروه‌های کتابداری کشور برگزار شد

 

 دکتر فدایی: تاکید بر ضرورت تدوین نقشه راه حوزه کتابداری و اطلاع رسانی

 سپس دکتر غلامرضا فدائی عراقی، رئیس دانشکده کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تهران در زمینه گستره دانش کتابداری و اطلاع رسانی و همچنین فعالیت های دانشکده کتابداری و اطلاع رسانی سخن گفت: “دانشکده کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تهران اولین دانشکده کتابداری در میان دانشگاه های دولتی کشور است. همیشه سعی ما بر این بوده است که جایگاه حوزه کتابداری و اطلاع رسانی را ارتقاء دهیم. “

 

وی افزود: “نکته بسیار مهم در این راستا بحث نقشه راه و یا سیاستگذاری می باشد و بدون داشتن سیاست کلی، کاری پیش نمی رود. برنامه استراتژیک برنامه ‌ای است که موجب پویایی سازمان می شود و آینده آن را تأمین می‌ کند. با استفاده از این برنامه می‌توان تهدیدها را به فرصت تبدیل کرد. “

 

رئیس دانشکده کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تهران افزود: “در این خصوص چند راهکار می توان ارائه کرد از جمله: ۱- تعریف کتابداری هم به معنای خاص آن و هم معنای جامع و فراگیر ۲- ترک محدود انگاشتن حوزه و تقلیل آن به حرفه ۳- داشتن برنامه کلان به عنوان نقشه راه. “

 

وی در ادامه بیان کرد: “برنامه راه باید از لحاظ بازار کار تنظیم شود. البته تاکنون اهداف عمده برنامه استراتژیک این حوزه متوجه این امر بوده است. همچنین توجه صرف به بازار کار کمترین توانایی را برای تصدی حداقلی وظیفه به همراه دارد. محدودیت های تحمیل شده از طرف وزارت علوم در قالب تعداد معدودی واحد درسی را نیز باید درنظر گرفت.”

 

دکتر فدائی در ادامه گفت: “نقشه راه باید معطوف به دامنه و حوزه کار بوده و تعاملی باشد. اخیراً کمیته برنامه ریزی در وزارت علوم به این موضوع توجه کرده است. علاوه بر مسائل ذکر شده باید به اخلاق علمی، سیاست اطلاعات علمی و حوزه کارآفرینی توجه ویژه شود.”

 

رئیس دانشکده کتابداری و اطلاع رسانی پیشنهاد کرد: “فراخوانی عمومی در سراسر کشور صورت گیرد تا افراد با یکدیگر ارتباط داشته باشند و بهتر بتوانند به مسائل رشته بپردازند. همدلی و همرنگی باید برقرار گردد و به خانواده بزرگ کتابداری توجه شود.”

 

    دکتر نوروزی چاکلی: ضرورت بازتعریف رشته کتابداری و اطلاع رسانی

 

در ادامه این نشست دکتر عبدالرضا نوروزی چاکلی، مدیر گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شاهد گفت: “نیاز به بازتعریف رشته کتابداری و اطلاع رسانی و تبیین این حوزه داریم. کتابداران بنا به تخصصی که در سازماندهی اطلاعات و مرجع شناسی دارند، می ‌توانند در حوزه ‌های دیگر نیز فعالیت داشته باشند. زمانی وزارت علوم می‌ خواست حوزه چاپ و نشر را وارد رشته کتابداری کند ولی ما کاری در این باره انجام نداده بودیم. “

 

وی در ادامه پیشنهاد کرد: “یک همایش برای بررسی این مسأله برگزار گردد و با انتشار ویژه نامه ای به بیان تمامی مسائل و ناگفته هایی که در این رابطه وجود دارد، پرداخته شود.”

 

    دکتر فرج پهلو: انتقاد از افزایش کمی گرایی در رشته کتابداری به جای توجه به کیفیت

 

در ادامه دکتر عبدالحسین فرج پهلو، عضو هیأت علمی گروه کتابداری دانشگاه شهید چمران اهواز بیان کرد: “کیفیت در رشته کتابداری پایین آمده و کمی‌ گرایی  افزایش یافته است. این موضوع در کارهای علمی نیز اثر گذاشته و بسیاری ازدانشجویان فقط به دنبال ارائه مقاله برای کسب امتیاز بیشتر هستند و این مسأله سبب می شود داوری آثار هم با مشکل مواجه گردد.”

 

    دکتر باب الحوائجی: ضرورت تعیین یک محور ارتباط دهنده میان گروههای کتابداری کشور

 

سپس دکتر فهیمه باب الحوائجی، مدیر گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات،  پیشنهاد کرد: “تمامی گروه ها در این برنامه ریزی ها شرکت کنند و تأکید بیشتر بر فارغ التحصیلان جدید و جوانتر این رشته باشد. جهت انجام چنین اموری یک محور ارتباط دهنده لازم است و افراد باید براساس علایق و تخصص شان شرکت داده شوند. اما نکته بسیار مهم این است که محور یا راهبرد اجرایی چه کسی یا چه سازمانی می باشد؟”

 

    دکتر رضایی شریف آبادی: انجمن به عنوان یک میانجی فعالیت می کند

 

دکتر سعید رضایی شریف آبادی در پاسخ به این سوال اظهار داشت: “انجمن به عنوان یک میانجی در نظر گرفته شود. این انجمن می‌تواند به کتابداری کمک بسیاری کند، همان‌طور که در موضوع ادغام نهاد کتابخانه‌ های عمومی کشور و کتابخانه ملی انجمن موضع گرفت و با نامه‌نگاری ‌های فراوان از این اقدام ممانعت کرد. بنابراین باید با همکاری یکدیگر این نهاد را تقویت کنیم تا بتوانیم این روند را پیش ببریم و به نتیجه مطلوب برسیم. “

 

    دکتر منصوریان: هر چه عنوان رشته عام ‌تر باشد مخاطب بیشتری را جذب می ‌کند

 

در ادامه دکتر یزدان منصوریان، مدیر گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تربیت معلم تهران گفت: “بقایای هر رشته به کارکردهای آن رشته بستگی دارد و تجربه نشان می دهد که باید با زمان حرکت کرد. هر چه عنوان رشته عام ‌تر باشد مخاطب بیشتری را جذب می ‌کند؛ در این زمینه استفاده از تجربیاتی که در دنیا صورت می گیرد را باید مدنظر قرار داد. به طور مثال من در یک جستجوی اینترنتی ۶۰ گرایش را در این رشته پیدا کردم و ما می‌توانیم در این حوزه با استفاده از این فرصت برای دانش آموختگان  فرصت‌های شغلی خوبی فراهم کنیم. پیشنهاد می کنم این گستردگی لحاظ گردد و توجه به آن در اولویت قرار گیرد.”

 

    سلاجقه: لزوم بازنگری در دروس قدیمی رشته کتابداری

 

در ادامه بحث مژده سلاجقه، مدیر گروه کتابداری دانشگاه شهید باهنر کرمان افزود: “کتابداری بین رشته ای است و در این رشته پراکندگی وجود دارد که باید یکی شود و دروس قدیمی نیز باید بازنگری گردد.”

 

    دکتر مومنی: ضرورت تاسیس انجمن های متعدد در کتابداری

 

دکتر عصمت مومنی، مدیر گروه کتابداری دانشگاه علامه طباطبایی، گفت: “در اکثر کشورها انجمن های متعددی داریم اما در ایران متأسفانه یک انجمن بیشتر وجود ندارد. درحالی که وجود انجمن های متعدد رقابت ایجاد می کند و باعث تولید علم می گردد.”

 

وی افزود: “همچنین لازم به ذکر است که فارغ التحصیلان این رشته نسبت به دانش و آگاهی خود، قابلیت کمی برای انجام کار عملی دارند.”

 

    دکتر مهراد: با این برنامه‌ های کهنه نمی‌توان پیش رفت. چندین سال است که ما آب در هاون می‌ کوبیم.

 

در ادامه نشست دکتر جعفر مهراد، سرپرست کمیته کتابداری و اطلاع رسانی شورای برنامه­ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با با اشاره به روند کند فعلی در بازنگری رشته کتابداری گفت: “دوستان ما متوجه قرن ۲۱ نیستند در این قرن باید به سرعت پیش رفت و کیفیت را نیز فدای کمیت نکرد. درست است که هم اکنون دوره دکتری کتابداری دانشگاه آزاد همدان و نیز دوره کارشناسی ارشد مدیریت کتابخانه‌های دانشگاهی برای دانشگاه باهنر کرمان تصویب شد، ولی باید بگویم با این برنامه‌ های کهنه نمی‌توان پیش رفت. چندین سال است که ما آب در هاون می‌ کوبیم. وقتی رشته ‌ای برای تصویب در کمیته برنامه ‌ریزی وزارت علوم می‌ رود از من سوال می ‌شود کدام گرایش؟ ولی متاسفانه ما پاسخ درستی نداریم چون خودمان هم نمی ‌دانیم و از این بابت دچار سرگشتگی می شویم.”

 

    دکتر مهراد: صدای رسایی برای ما وجودندارد، چون خودمان ضعیف عمل کردیم

 

 

مهراد تصریح کرد: “اکنون که شرایط برای ما فراهم است، هنوز نتوانستیم این رشته را اصلاح و آن را پر بار کنیم. درست است که از سال ۸۶ کارهای بسیاری انجام شده اما این کافی نیست و صدای رسایی برای ما وجود ندارد، چون خودمان ضعیف عمل کردیم. این میزان کار برای این جمع کم است. آرشیو، نسخ خطی، علم سنجی، و … تصویب شده است اما برای ایران بزرگ با این همه نیرو، این میزان رشته کم است. هر کدام از ما به نوعی کم‌ کاری می‌کنیم و هنوز به نظر من از این گروه چیز خاصی بیرون نیامده است.”

 

    دکتر مهراد: عنوان رشته هم اگر تغییر کند باید یک هم‌ افزایی درباره آن وجود داشته باشد اما متاسفانه ما این هم‌افزایی را نمی‌بینیم

 

سرپرست کمیته کتابداری و اطلاع رسانی شورای برنامه­ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری درخصوص تغییر نام رشته کتابداری تاکید کرد: “عنوان رشته هم اگر تغییر کند باید یک هم‌ افزایی درباره آن وجود داشته باشد اما متاسفانه ما این هم‌افزایی را نمی ‌بینیم وگرنه شرایط برای هر کاری فراهم است. اگر این اتفاق بیفتد دانشجو انگیزه پیدا می‌کند، امروزه دانشجویان در بدو ورود به این رشته آن را درک نمی‌کنند و از طرف دیگر استادانی مبانی رشته را در ترم‌های اول تدریس می‌کنند که تجربه خوبی ندارند و این تنها برای دانشگاه‌های پیام نور، جامع علمی کاربردی و آزاد نیست و دانشگاه‌های دولتی ما نیز به این مشکل دچارند.”

 

    دکتر مهراد: ما واسطه کمی برای تصویب گرایش‌ها داریم      و باید از این فرصت استفاده کنیم

 

دکتر مهراد درخصوص تصویب گرایش ‌های رشته کتابداری در وزارت علوم گفت : “هم اکنون گروه برنامه ‌ریزی علوم اجتماعی در وزارت علوم برداشته شده است و ما بعد از این با عنوان کمیته کتابداری در وزارت علوم کار می‌کنیم. از سوی دیگر برخی از رشته‌های علوم انسانی برای تصویب یک گرایش خود باید دو امضا از وزارت علوم بگیرند اما فقط یک امضا می ‌گیریم و رشته ‌ای که خودمان تصویب می ‌کنیم به شواری عالی برنامه ‌ریزی رفته و پس از تصویب به امضای وزیر می ‌رسد؛ این یعنی که ما واسطه کمی برای تصویب گرایش‌ها داریم و باید از این فرصت استفاده کنیم.”

 

    دکتر مهراد: کم کاری در تغییر دروس دوره دکتری کتابداری از سوی برخی گروهها

 

وی اظهار داشت: “زمانی که رشته جدیدی تصویب می شود متأسفانه باز همان دروس قدیمی تدریس می شود. در دوره دکتری از سه گروه خواسته ایم برنامه های جدید خود را ارائه دهند ولی متأسفانه در این زمینه کم کاری صورت گرفته است.”

 

    دکتر مهراد: حضور متخصصان کتابداری در کرسی های نظریه پردازی و نقد در حوزه علوم      اجتماعی

 

رئیس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری در ادامه از حضور گروه کتابداری در کرسی‌ های نظریه‌ پردازی و نقد در حوزه علوم اجتماعی سخن گفت: “پیش از این ما در زیر مجموعه علوم اجتماعی و روانشناسی بودیم اما اکنون می‌ توانیم به صورت مستقیم وارد این کرسی ‌های نظریه‌پردازی شویم و به زودی افرادی از این جمع برای این کرسی ‌ها انتخاب می‌ شوند چراکه قرار نیست همه رشته ‌ها به این کرسی‌ها بروند و رشته ما جا بماند.”

 

    دکتر مهراد: پذیرش گروه کتابداری در فرهنگستان علوم و لزوم معرفی اعضای این گروه

 

دکتر مهراد بیان داشت: “گروه کتابداری در فرهنگستان علوم پذیرفته شده است و زیر شاخه گروه علوم انسانی است که باید اعضای این گروه مشخص و معرفی گردند.”

 

    دکتر مهراد: ما با دانشگاه آزاد، پیام نور و جامع علمی- کاربردی      با مشکلاتی مواجه هستیم

 

مهراد در پایان با اعلام خبر چاپ کتاب «راهبردهای کمیته برنامه‌ریزی» گفت: “این کتاب را در اختیار همه گروه‌ ها قرار دادیم. ما با دانشگاه آزاد، پیام نور و جامع علمی-  کاربردی با مشکلاتی مواجه هستیم. چراکه تورم دانشجو و نداشتن عضو هیأت علمی از مشکلات جدی این مراکز آموزشی که در این کتاب بدان پرداخته شده است.”

 

دومین جلسه سه ساعته  مشترک مدیران گروه های آموزشی کتابداری و اطلاع رسانی کشور  و کمیته کتابداری و اطلاع رسانی شورای برنامه­ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در ساعت ۱۷ پایان یافت.

آخرین اخبار