مارک ایران بروزرسانی می شود

 مطابق بند ۶ اساسنامه کتابخانه ملی ایران٬ یکی از اهداف کتابخانه ملی “انجام مشاوره، نظارت، هدایت و ارائه خدمات فنی و برنامه‌ریزی و سازماندهی کتابخانه‌های کشور” است از سوی دیگر سالهاست که در کتابخانه‌های ملی بسیاری از کشورها از مارک برای ماشینخوان کردن فهرستهای کتابخانه ای، تسهیل در تبادل ‌داده‌ها بین کتابخانهها استفاده می کنند. با توجه به تلاش و سرمایه گذاری قابل توجهی که توسط سازمانهایی مثل ایفلا، کتابخانه کنگره، او.سی.ال.سی و کتابخانه‌های ملی از جمله کتابخانه ملی ایران در ایجاد و نگهداری پیشینه های مارک صرف شده است، حفظ پیشینه های موجود با توجه به تولید و ذخیره سازیمیلیونها پیشینه در قالب مارک منطقی است. تمرکز طرح های پژوهشی زیادی در سراسر جهان، بر مساله انطباق پیشینه های مارک با استانداردها و مدل های نوین سازماندهی اطلاعات نیز این مطلب را تایید می کند. کتابخانه ملی که از سال ۱۳۷۷ با تأسیس کمیته مارک ایران و اقدامات دیگر خود توانسته است در ماشین خوان کردن فهرست کتابخانه خود موفق باشد اکنون لازم است پژوهش و روزآمدسازی فرمت مارک ایران و نگهداری پیشینه های موجود را در دستور کار خود قرار دهد.

 “طرح توسعه مارک ایران: بانک کتابشناختی” در تاریخ ۲۶/۰۵/۹۵ به شورای پژوهش سازمان ارائه شد و در تاریخ ۰۷/۰۷/۹۵ مورد تصویب قرار گرفت. هدف این طرح، توسعه مارک ایران بر اساس یونی مارک در بانک کتابشناختی است.

اهداف این طرح عبارت است از:

۱) بررسی وضعیت موجود مارک ایران (بانک کتابشناختی)

۲) تعیین وضعیت و سطح مطلوب و مورد نیاز از فرمت یونی مارک (بانک کتابشناختی)

۳) تهیه فهرستی از اقدامات لازم برای دستیابی به وضعیت تعیین شده

۴) تدوین مثالهای کاربردی متناسب با فیلدهای مورد نیاز برای سازماندهی منابع موجود در سازمان اسناد و کتابخانه ملی و ویژگی های زبان فارسی

۵) تهیه و تدوین مستندات لازم از ویرایش جدید مارک ایران (بانک کتابشناختی)

۶) ارائه اصلاحات و تغییرات لازم برای اعمال در نرم افزار جامع کتابخانه ملی (رسا)

از جمله نتایج مهم این طرح، انتشار آن در قالب کتابی است که می تواند به عنوان راهنما و شیوه نامه مورد استفاده کتابداران و کارشناسان این حوزه در کتابخانه ملی و سایر کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی قرارگیرد. علاوه بر تدوین کتاب، نتایج مطالعات این پژوهش کمک شایانی به تکمیل و توسعه برنامه رسا خواهد کرد و با توجه به این که برنامه رسا تنها محیط عملیاتی برای ارائه مارک ایران است ٬اجرای نتایج پژوهش حاضر در آن امری ضروری و اجتناب ناپذیر است.

سیزدهمین جلسه این طرح در تاریخ ۲۲/۱۰/۹۵ تشکیل شد و اعضای طرح به بررسی و تبادل نظر در خصوص فیلدهای ۳۲۵، ۳۲۶ و ۳۲۷ پرداختند. تاکنون ۱۰۴ فیلد( بلوک های ۲، ۳، ۴ و ۵) توسط اعضا مورد بررسی قرار گرفته است که ۲۶ فیلد آن ( فیلدهای بلوک ۲ و بخشی از فیلدهای بلوک ۳)در جلسه نهایی شده است از جمله فیلدهای جدید مورد بررسی فیلد ۲۵۱ بوده است که در دسامبر ۲۰۱۲ به یونی مارک افزوده شده است . این فیلد شامل اطلاعاتی درباره نحوه تنظیم و ترتیب مواد در یک مجموعه است و نیز نام واحد آرشیوی را ( برای مثال: مجموعه، ردیف، پرونده، برگ) در سلسله مراتب توصیفآرشیوی بیان می کند.

اعضای طرح به ترتیب حروف الفبا عبارتند از: دکتر سعیده اکبری داریان، دکتر زینب پاپی،دکتر فریبرز خسروی، شیرین تعاونی، دکتر افسانه تیموری خانی، نرگس خاتون عزیزیان، سهیلا فعال، دکتر محبوبه قربانی، الناز مرادی و طاهره یعقوب پور نرگسی.

لازم به ذکر است طرح پیاده سازی آر.دی.ای (RDA) نیز از جمله برنامه ها و اولویت های سازمان است که طرح آن در آینده نزدیک اجرایی خواهد شد.

آخرین اخبار